Mag ik een woning bouwen voor mijn ouders op mijn perceel?

Dat kan nu al met een mantelzorgwoning, mits er sprake is van aantoonbare mantelzorg. De familiewoning maakt dit naar verwachting vanaf 2027 ook mogelijk zonder zorgvoorwaarde, voor eerstegraads familie zoals ouders en kinderen.

Is de wet voor de familiewoning al aangenomen?

Ja. De Wet versterking regie volkshuisvesting is op 23 juni 2026 aangenomen en op 1 juli 2026 in werking getreden. De regels die de familiewoning vergunningsvrij maken volgen in een apart besluit, verwacht rond 1 januari 2027.

Heeft een familiewoning een vergunning nodig?

Zodra het uitvoeringsbesluit in werking is, kan een familiewoning onder voorwaarden vergunningsvrij worden gebouwd. Vergunningsvrij betekent niet regelvrij: de woning moet voldoen aan het Besluit bouwwerken leefomgeving en passen bij het perceel. Tot die tijd beslist de gemeente over situaties waarin geen sprake is van mantelzorg. Hoe zo’n traject werkt leest u in ons artikel over de vergunning voor een prefab woning.

Wat kost een familiewoning?

De kosten hangen af van de grootte, de afwerking en de situatie op uw perceel. Een eerste indicatie van de bedragen en de bijkomende kosten vindt u op onze pagina over de bouwkosten.

Familiewoning op eigen perceel: de nieuwe wet van 2026 uitgelegd

De wet die de familiewoning regelt is aangenomen en sinds 1 juli 2026 in werking. Wat mag er nu al, wat verandert er rond 2027 en hoe bereidt u zich voor? U leest hier de actuele stand van zaken.

Wat is een familiewoning?

Een familiewoning is een tweede volwaardige woning op uw eigen perceel voor eerstegraads familie: ouders of kind. Vooral bedoelt voor volwassen kinderen die nog thuis wonen. Uw kind (met zijn/haar gezin of partner) kan de woning betrekken òf u verkoopt uw woning aan uw zoon of dochter en u gaat zelf in de nieuw te bouwen familiewoning wonen. Woont uw zoon of dochter op een ruim perceel? Dan mag een familiewoning voor u op dat achtererf worden gerealiseerd.

Mogelijkheden genoeg! Het gaat niet om een tijdelijke oplossing, maar om een volwaardige woning voor zelfstandig gebruik. Belangrijk om te weten: de familiewoning blijft een bijhorend bouwwerk van de hoofdwoning, juridisch is het dus nìet zelfstandig.

Wat is de huidige status van de regeling?

De Wet versterking regie volkshuisvesting is aangenomen. Daarmee is de familiewoning wettelijk geregeld. De stand van zaken:

23 juni 2026: wet aangenomen door de Eerste Kamer
Rond 1 januari 2027: verwachte inwerkingtreding van het Uitvoeringsbesluit. In dit besluit wordt de wet praktisch uitgewerkt met specifieke regelgeving zodat het daarna kan worden uitgerold.
Het is landelijk beleid, gemeentes mogen geen vernauwende regels toevoegen. Verruimen mag wel.

De voorwaarden in het kort

De bewoner moet eerstegraads familie zijn: ouders die bij hun kind gaan wonen, of een kind dat naast de ouders bouwt. De woning wordt, net als een mantelzorgwoning, gebouwd op het achtererf bij een bestaande woning en moet -net als elke nieuwbouwwoning- voordoen aan de Bbl (voorheen bouwbesluit). Er zijn voorwaarden aan grootte en hoogte, deze lichten we ook toe in dit artikel.

Behalve ouders en kinderen vallen ook onder eerstegraads: schoonfamilie, geregistreerde partners, stief-, adoptie-, pleegouders/kinderen.

Ten minste één bewoner van de familiewoning moet eerstegraads bloedverwant zijn van ten minste één bewoner van de hoofdwoning.

Waar staat u met uw woonplannen?

Bent u benieuwd of uw plannen aansluiten bij onze werkwijze en manier van bouwen? Doorloop dan eenvoudig de woonplan-check door een aantal vragen te beantwoorden over uw situatie en wensen. U ontvangt vervolgens van ons per e-mail de uitkomst van de woonplan-check afgestemd op uw situatie. Geheel vrijblijvend uiteraard!

Wat is uw situatie?

Vertel ons kort wat uw plannen zijn.

Wat zijn uw wensen?

Geef aan wat voor u belangrijk is.

Uitkomst woonplan-check

Ontvang per e-mail vrijblijvend de uitkomst

Benieuwd waar u staat met uw woonplannen?

Doe de Woonplan-check

Vergunningsvrij is niet regelvrij

Ook een vergunningsvrije woning moet voldoen aan het Besluit Bouwwerken Leefomgeving (Bbl, voorheen bouwbesluit genoemd). De familiewoning voldoet daarmee aan de kwaliteits- en duurzaamheidseisen die voor elke nieuwbouwwoning geldt in Nederland.

In het ontwerpbesluit hangt de maximale oppervlakte af van de grootte van uw achtererf, tot een totaalmaximum van 150 m² aan bijgebouwen samen; bestaande schuren en garages tellen daarin mee. Definitief zijn deze maten pas zodra het besluit is gepubliceerd.

Voorlopige maxima:

Achtererf is kleiner dan 100m2: 50% mag bebouwd worden
Achtererf is tussen 100-300m2: 50m2 plus 20% van het meerdere boven 100m2
Achtererf is groter dan 300m2: 90m2 plus 10% van het meerdere boven 300m2
Absolute maximum is 150m2 bebouwing inclusief bestaande opstallen
Bouwhoogte van maximaal 5 meter, hetgeen betekent dat de woning gelijkvloers wordt

Interessant: als uw perceel het toestaat, mag u ook 2 of zelfs 3 familiewoningen realiseren. Het maximale oppervlakte geldt namelijk voor het totaal van de bijgebouwen.

Wat maakt dit anders dan een mantelzorgwoning?

Bij een mantelzorgwoning moet u een zorgbehoefte kunnen aantonen. De familiewoning stelt die voorwaarde niet: dichter bij uw ouders wonen kan straks ook als zij nog gezond en zelfredzaam zijn.

Een (pré)mantelzorgwoning hoeft niet perse voor eerstegraads familie te zijn.

De regelgeving voor een mantelzorgwoning blijft gewoon bestaan. Wie nu al wil bouwen en aan de zorgvoorwaarde voldoet, hoeft dus niet te wachten op de familiewoning.

Zijn er nadelen aan een familiewoning?

Een familiewoning kent heel veel voordelen, maar er zijn ook belangrijke aandachtspunten:

De familiewoning wordt géén afzonderlijke reguliere woning. Het wordt gezien als een bijhorend bouwwerk van de hoofdwoning.
Hypothecaire financiering zal daarom naar verwachting niet mogelijk zijn. De hypotheek op hoofdwoning zou wellicht verhoogd kunnen. Of de hoofdwoning wordt verkocht aan zoon of dochter en de overwaarde wordt (deels) aangewend voor de familiewoning.
De familiewoning krijgt géén eigen huisnummer, beide woningen blijven op één adres.
Als in de toekomst de familiewoning niet meer bewoond wordt door eerstegraads familie, zal er alsnog een vergunning moeten worden aangevraagd voor de nieuwe gewenste gebruiksfunctie. Verkrijging van die vergunning is uiteraard onzeker. Tenzij er tegen die tijd spraken is van mantelzorg, dan kan de familiewoning vergunningsvrij een mantelzorgwoning worden.
Electra, water, data en riool worden afgetakt van de hoofdwoning, uiteraard met tussenmeters voor water en electra. Verzwaring e-installatie hoofdwoning is vaak noodzakelijk.
Een familiewoning vergt een grote financiële investering, maak daarom goede afspraken binnen de familie en leg deze notarieel vast.